ZZP-piloten geven voorkeur aan vast dienstverband

Nieuws - 2016-10-17

Europese vliegtuigmaatschappijen maken in toenemende mate gebruik van piloten die als ZZP’er worden ingehuurd. Met name een prijsvechter als Ryanair heeft maar weinig gezagvoerders in vaste dienst, en dat terwijl onderzoek uitwijst dat piloten wel degelijk een voorkeur hebben voor een vast dienstverband.

Mede daarom maakt Evert van Zwol zich als voorzitter van de Ryanair Pilot Group sterk voor betere arbeidsvoorwaarden voor vliegende freelancers.

Droombaan met een keerzijde

Voor veel jongeren is het een absolute droombaan: piloot. Begrijpelijk, want je vliegt de hele wereld over en ziet de mooiste bestemmingen. Een carrière als gezagvoerder heeft echter ook een keerzijde. Vanwege de dure opleiding kan je studieschuld zomaar oplopen tot 150.000 euro en door de hoge werkeloosheid onder jonge piloten kun je een garantie op een baan vergeten. De afgelopen jaren is er mede door de economische crisis een overschot aan piloten ontstaan, omdat veel vliegtuigen langdurig aan de grond bleven. "Maar er zijn jarenlang ook veel te veel mensen opgeleid", stelt Evert van Zwol, voormalig captain van de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers. "In goede jaren zijn in Nederland zo’n tweehonderd mensen nodig om het natuurlijk verloop en groei op te vangen, maar de verschillende opleidingen leverden tot voor kort zo’n duizend jonge piloten per jaar af. Gelukkig heeft die markt zichzelf inmiddels enigszins gereguleerd."

Vlieguren maken

Sommige vliegtuigmaatschappijen – en dan vooral de budgetmaatschappijen – maken van dit overschot op de arbeidsmarkt gebruik door piloten als ZZP’er in te huren. Dit gebeurt vaak via een uitzendbureau, of op basis van een nulurencontract. Volgens Van Zwol – in het dagelijks leven piloot bij de KLM – kan dat in de praktijk gevaarlijke situaties opleveren: "Jonge piloten moeten vlieguren maken om hun brevet te houden, maar met een flinke studieschuld moet er natuurlijk ook geld worden verdiend. Een piloot zal zich dan niet zo snel ziek melden, want dan mist hij inkomsten."

Schijnzelfstandigheid

"Veel piloten met een ZZP-contract voelen zich ook niet prettig bij het nemen van beslissingen rond vliegveiligheid. Een piloot moet in alle vrijheid kunnen besluiten om bij slecht weer of een technisch probleem niet te vliegen of uit te wijken naar een andere vluchthaven. Dat is nu niet altijd het geval. Onderzoek wijst ook uit dat meer dan 80% van de jonge piloten de voorkeur geeft aan een vast dienstverband, maar in de praktijk gaat bijna 70% noodgedwongen als ZZP’er aan de slag. Bovendien is het vooral een kwestie van schijnzelfstandigheid. Piloten zijn niet vrij om zelf hun tarieven te bepalen, en kunnen in de praktijk nooit voor meer dan één luchtvaartmaatschappij vliegen", aldus Evert van Zwol.

Collectief contract

Mede vanwege zijn bestuurlijke ervaring bij de pilotenvakbond treedt Evert van Zwol sinds enige tijd op als voorzitter van de Ryanair Pilot Group. Deze officieuze – en door Ryanair niet erkende – vereniging maakt zich sterk voor betere arbeidsvoorwaarden. Tot op heden is het echter niet gekomen tot een gesprek met Ryanair-topman Michael O'Leary over dit onderwerp. "Het zou goed zijn wanneer er voor ZZP-piloten een collectief contract zou bestaan, waarin zaken als tarieven en de verantwoordelijkheid voor de afdracht van sociale lasten zijn vastgelegd. Verder moet er voor vakanties een eerlijker regeling komen, want nu kan een ZZP-piloot hooguit ’s winters een paar weken met vakantie", aldus Van Zwol. "Langzaam komt er vanuit de politiek ook aandacht voor dit onderwerp. We moeten beseffen dat de luchtvaart alleen al vanwege het veiligheidsaspect een bijzondere bedrijfstak is. Ook daarom moet het voor ZZP’ers gewoon goed geregeld zijn."

Droom je van een carrière als piloot? Hier alvast wat tips:

  • Houd rekening met hoge studiekosten
  • Kijk op wordpiloot.nl voor het volledige verhaal
  • Word lid van de vakbond