Zakendoen na de VAR

Nieuws - 29-06-2017

De Verklaring Arbeidsrelatie is niet meer. Over de opvolger heerste de nodige verwarring. De Nederlandse overheid nam in 2016 al eens meer tijd voor het invoeren van de nieuwe wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA).

Het afschaffen van de VAR (Verklaring Arbeidsrelatie) werd daarmee verschoven. Uiteindelijk werd de nieuwe wet van kracht op 1 mei 2016, maar pas vanaf juli 2018 zal deze actief worden gehandhaafd. Tot die tijd is het slim om de website van de belastingdienst in de gaten te houden, tipt Jurriën Koops. Hij is directeur van de Algemene Bond Uitzendondernemingen. “Hierop vind je modelovereenkomsten voor verschillende sectoren. Ook sites van werkgeversorganisaties zijn de moeite waard om te bekijken.”

Verantwoordelijkheid nemen

De Verklaring Arbeidsrelatie moest met ingang van 2005 duidelijkheid verschaffen over arbeidsrelaties. Nu verdwijnt deze om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Voorheen vrijwaarde de VAR-winst of VAR-dga de opdrachtgever van premie- en loonbelastingafdracht voor zzp’ers, omdat deze regelden dat er geen inhoudingsplicht bestond voor de opdrachtgever. De zelfstandige droeg de meeste verantwoordelijkheid aangezien die de verklaring in bezit moest hebben. Met de nieuwe sectorale modelovereenkomst hebben beide partijen voortaan een gedeelde verantwoordelijkheid.

Verschillende overeenkomsten

Toch is het volgens sommigen nog onzeker wat de nieuwe situatie betekent voor de zpp’er. Wie diensten levert aan verschillende sectoren krijgt bijvoorbeeld al te maken met verschillende overeenkomsten. “Met de VAR-winst had de opdrachtgever een jaar lang zekerheid dat de fiscus hem niet kon verplichten om loonbelasting in te houden en premies af te dragen. Dat is met de nieuwe overeenkomsten nog maar de vraag. Zo kan de belastingdienst het al als een dienstverband zien als je twee keer een gastcollege verzorgt. Met alle gevolgen van dien”, zegt Marjon van Ginhoven, fiscalist bij Deloitte.

Zelfstandig zijn!

Het is volgens haar sowieso slim om je opdrachten goed onder de loep te nemen. “Zorg dat je in ieder geval een modelovereenkomst in bezit hebt en deze ook tekent. Daarnaast is het cruciaal om zoveel mogelijk verschillende opdrachtgevers te hebben en zo zelfstandig mogelijk te zijn in het werk dat je doet. Dan loop je het minste risico dat de belastingdienst de arbeidsrelatie als een dienstverband aanmerkt.” Koops: “Zelf een overeenkomst opstellen – met behulp van een accountant - is eveneens het overwegen waard.”

Terug naar de vorige eeuw

Desgevraagd vindt van Ginhoven dat we ‘terug naar af’ gaan. “De VAR gaf een heleboel zekerheid, en dat gaan ze nu afschaffen. We gaan terug naar hoe het eind vorige eeuw was, met een uitkomst die tóen niet wenselijk was en nu ook niet. Zelfstandigen waren in dienstbetrekking en die wilden dat niet. Je zit dus nu feitelijk weer in het eind van de vorige eeuw, maar de wereld is veranderd en die zelfstandige en dat modelcontract passen daar niet in.”

Van Ginhoven: “Wil je weten welke afspraken in een overeenkomst voor de belastingdienst een aanwijzing kunnen zijn dat er sprake is van een dienstbetrekking? Dan kun je ook de Nota van Wijziging bekijken. Daar moet je dus niet aan voldoen.”

Of tóch positief?

Freelancejournalist Veerle Corstens ziet de modelovereenkomst wel als een positieve ontwikkeling. “Op het moment dat er volgens de Belastingdienst sprake blijkt te zijn van schijnzelfstandigheid, is straks niet meer alleen de ZZP’er verantwoordelijk, maar ook de opdrachtgever. Dat is in principe veel eerlijker dan hoe het was met de VAR.”